Tijdens de SMA Tender Summit werd me iets opnieuw scherp: AI verandert veel, maar leren doen we vooral van elkaar. Want ook op de Tender Summit werd duidelijk dat het draait om AI, maar dat het gaat om mensen.
Van elkaar leren is belangrijker dan ooit
AI maakt het verleidelijk om alles te reduceren tot efficiëntie: sneller schrijven, sneller samenvatten, sneller itereren. Maar als iedereen straks met dezelfde modellen, dezelfde prompts en dezelfde templates werkt, ontstaat er een nieuwe realiteit. De teksten worden gemiddeld beter, maar het onderscheidend vermogen verdampt sneller. En het risico verschuift van “kunnen we het opschrijven?” naar “kunnen we het waarmaken, verantwoorden en uitleggen?”.
Juist daarom komen voor mij twee klassieke beginselen uit het aanbesteden weer nadrukkelijk bovendrijven: transparantie en een level playing field. Niet als juridische frasen in een leidraad, maar als waarden waar we in de praktijk naar moeten handelen. Zeker nu AI het speelveld beïnvloed én kan vertroebelen.
Stop met roepen, start met dialoog|
Een van de meest constructieve signalen kwam van Rik Wijnhof, die als senior adviseur strategische inkoop voor twee ministeries onderzoekt wat digitalisering betekent voor het spel tussen markt en overheid en concrete verbeteringen helpt te bewerkstelligen. Hij nodigde expliciet de markt uit om in gesprek te gaan. Juist omdat er nog zo veel te ontdekken valt. Het ministerie doet onderzoek naar het gebruik van AI door inschrijvers, en dat past bij het serieus nemen van het level playing field: eerst begrijpen wat er gebeurt, dan pas normeren.
Dat SMA bovendien de inkoopvereniging NEVI had uitgenodigd, onderstreepte hetzelfde punt: dit gesprek hoort niet alleen bij tenderteams. Het raakt de hele keten: opdrachtgevers, inkopers, juristen, leveranciers, adviseurs en marktpartijen.
Respect onder concurrenten
Ook de samenstelling van de zaal maakte iets zichtbaar: er zaten partijen die je elkaars concurrenten kunt noemen en er stonden concurrerende tendertech-partijen gebroederlijk naast elkaar op de beursvloer. Toch leek dat vooral te zorgen voor een gezonde dynamiek. Voor een scherpte op vakmanschap zonder de kramp van concurrentie.
Het leverde inspiratie op, nieuwe inzichten en onderling respect. Juist omdat iedereen dezelfde vraag voelt: hoe benut je AI op een manier die je werk beter maakt, zonder dat kwaliteit, verantwoordelijkheid en vertrouwen eronder lijden? En die vragen gaan uiteindelijk niet over technologie, maar over gedrag: hoe teams werken, hoe besluiten worden genomen, hoe je elkaar aanspreekt en hoe je het vak professioneler maakt.
AI dwingt ons volwassen te worden in samenwerking
Online scoort het vaak goed om te laten zien dat “de overheid faalt” of dat “aanbesteden kapot is”. Meningen met zulke strekking lees ik regelmatig op LinkedIn. Het is een makkelijk frame en het levert applaus op. Maar het is zelden constructief. Want het gaat niet om de discussie. Het gaat om de dialoog. Discussie is winnen. Dialoog is begrijpen. Discussie is stellingname. Dialoog is vooruitgang. En AI dwingt ons eigenlijk om die stap te zetten: sneller volwassen worden in hoe we samenwerken. Technologie verandert, maar vertrouwen bouw je nog steeds met mensen.
De échte versnelling: leer in de keten
Wat tijdens de SMA Tender Summit vooral duidelijk werd: het echte versnellen zit niet in nóg een prompt of nóg een tool, maar in leren in de keten. Met collega’s, leveranciers en opdrachtgevers. Door te delen wat werkt, wat niet werkt en wat je onderschatte. Door gezamenlijk afspraken te maken over transparantie, verantwoordelijkheid en kwaliteitsborging.
Want uiteindelijk geldt: AI kan ons met een hoop helpen. Maar tenders win je met interpretatie, keuzes, risicobesef, geloofwaardigheid en het vermogen om een klantvraag te vertalen naar een haalbaar aanbod. En minstens zo belangrijk: je maakt contracten succesvol tussen opdrachtgever en opdrachtnemer door de juiste intenties en verantwoordelijkheid; precies de menselijke factoren waar AI niet over beschikt. Precies daar ligt het vakmanschap. En precies daar kun je alleen beter in worden door het samen te doen. Het draait om AI, maar het gaat om mensen. Samen leer je meer dan alleen.
Rick Uringa,
Directeur Cinfield
